Darmklachten door stress? Dit is het effect van stress op je darmen

darmklachten door stress

Mirjam Blanken

19 januari 2024


darmklachten door stress

De darmen hebben een belangrijke invloed op onze gezondheid. Wanneer je spanning in je darmen en maag voelt kan stress de oorzaak zijn. Wat doet stress met je lijf? Waarom krijg je buikpijn door spanning, wat zijn de symptomen en wat kun je zelf doen?

Onze hersenen en darmen staan dag en nacht met elkaar in verbinding. Dit wordt wel de hersen-darm-as genoemd. De hersenen en darmen communiceren met elkaar via het autonome zenuwstelsel. Dit zenuwstelsel verbindt de hersenen met het zenuwstelsel van de darmen, het enterische zenuwstelsel. De darmen geven continu signalen aan de hersenen en de hersenen aan de darmen. Daarom kun je het aan je darmen merken als je gestrest bent.

De darmen en hersenen staan in directe verbinding met elkaar en geven elkaar continu signalen. We noemen dit de ‘gut-brain connection’. Door acute of chronische stress raken de darmen van streek. Misschien merk je dat je buikpijn krijgt in tijden van stress. Dat komt doordat de spijsvertering even wordt stilgelegd wanneer je je gestrest voelt. In je buik gebeurt op dat moment een heleboel. Het eten wordt langzaam verteerd. Onder invloed van stress raak je veel gezonde darmbacteriën kwijt. Ziekteverwekkende bacteriën kunnen zo toenemen. Je kunt last krijgen van misselijkheid, een opgeblazen gevoel, maagzuur, diarree of verstopping. En ga zo maar door.

Opgeblazen gevoel? Moeilijke stoelgang? Winderigheid? Al deze symptomen kunnen wijzen op darmklachten. Onze darmen vormen een belangrijk onderdeel van het verteringsproces. Ze zorgen ervoor dat voedingsstoffen opgenomen worden en afvalstoffen correct verwijderd worden. Ondanks hun belangrijke functie kan het voorkomen dat de darmen hun werk niet altijd perfect uitvoeren. In dat geval kunnen er darmklachten ontstaan.

Een knoop in je maag door spanning

Spijsvertering en stress

Een belangrijke presentatie? Dikke kans dat de spanning je een knoop in je maag bezorgt. De spierspanning en aanmaak van stresshormonen resulteren dan in buik- en darmklachten. Dat gebeurt niet alleen bij werkstress, maar ook bij stress voor een belangrijke wedstrijd, zorgen om familie of vrienden en bijvoorbeeld spanning vanwege een prille verliefdheid. Allemaal stressfactoren die op je buik kunnen overslaan. Dat heet ook wel ‘buikspanning’; een vaag zeurend of pijnlijk gevoel in de buik dat je ademhaling bemoeilijkt en je eetlust negatief beïnvloedt.

darmklachten door stress

Veel mensen hebben buikpijn als ze gestrest zijn. Op het moment dat we spanning ervaren gaat ons lichaam over op de de vlucht-of-vechtreactie om op ‘het gevaar’ te reageren. Je darmen doen daar volop aan mee. In je buik gebeurt er op dat moment van alles. Je kunt bijvoorbeeld last krijgen van een opgeblazen gevoel, maagzuur, misselijkheid, diarree of verstopping.

Wanneer je in een stressvolle situatie terecht komt produceert je lichaam adrenaline en noradrenaline. Dat maakt je alert en klaar om te vechten of te vluchten. Je hartslag verhoogt, je bloeddruk stijgt, ademhaling versnelt, pupillen verwijden, spieren spannen zich aan, de zintuigen worden extra scherp en je spijsvertering gaat op een laag pitje. Tegelijkertijd maakt je lichaam het stresshormoon cortisol aan. Dit laat je bloedsuikerspiegel stijgen, stimuleert je metabolisme en zorgt voor een energieboost zodat je de stressvolle situatie het hoofd kunt bieden.

Als je in een stressvolle situatie terecht komt,  maakt je lijf zich gereed voor actie en gaat adrenaline aanmaken. Je bloeddruk stijgt, je hartslag verhoogt, je ademhaling versnelt, je spieren spannen zich aan en je spijsvertering gaat op een laag pitje. Het lichaam ziet stress namelijk als een ‘nu komt het erop aan moment’ en zet alles in op overleven. De verbranding van voedsel dat in de maag zit, is dan even niet belangrijk. Houdt de stress langer aan, dan begint je lijf met het aanmaken van stresshormoon cortisol. Een teveel daaraan heeft onmiddellijk invloed op je maag en darmen.

Vroeger had stress de functie om je tegen wilde dieren en rivaliserende stammen te beschermen. Tegenwoordig treedt het stressmechanisme te pas en te onpas in werking. Dus niet alleen als je werkelijk – fysiek – gevaar loopt, maar ook mentale druk triggert het oeroude stress-systeem. Het gevolg is dat je fysieke gezondheidsproblemen ervaart zoals maag- en darmklachten.

Stresstriggers en veroorzakers van spanningsklachten zijn tegenwoordig onder meer overvolle agenda’s, echtscheidingen, continu hoge werkdruk, mantelzorgtaken, faalangst, financiële zorgen, veeleisende baan, dagelijks fileleed, enzovoort.

Symptomen van darmklachten door stress

De één krijgt diarree en de ander raakt verstopt in een stressvolle situatie. Dat komt doordat je dunne en dikke darm direct reageren als je plotseling gespannen bent. Je maag en dunne darm gaan bij acute stress over in de ruststand. Dat klinkt positief, maar dat is het niet. Je spijsverteringskanaal wordt bij spanning op een lager pitje gezet, zodat alle energie gebruikt kan worden om de stress op te vangen. Dit zorgt ervoor dat de voedselbrij in je maag en dunne darmen langzamer verteert wordt. Uit onderzoek blijkt dat de voedselbrij in een gestreste dunne darm wel 6 uur onderweg is. Ter vergelijking: als je ontspannen bent duurt dit gemiddeld 3,5 uur. De kans is groot dat je bij acute stress ook minder trek hebt in eten, waarschijnlijk om te voorkomen dat je gaat overgeven.

Je hoeft niet perse buikpijn te hebben. Obstipatie en diarree kunnen een teken zijn dat er iets mis is. 

darmklachten door stress

Ben je gestrest? Dan kun je maag- en of darmklachten krijgen doordat je spijsvertering tijdelijk stil ligt. Als je lichaam ‘vecht’ om te overleven, heeft het geen tijd om voedsel te verbranden dat nog in de maag zit. Daarnaast kan een te veel aan cortisol eveneens een negatief effect op een goede werking van je maag en darmen hebben. Veelvoorkomende symptomen van darmklachten door stress zijn:

– Misselijkheid en/of overgeven

– Opgeblazen gevoel en/of winderigheid

– Buikpijn, obstipatie en/of diarree

– Maagpijn en/of darmkrampen

– Maagzuur

– Gewichtsafname

Herken je één of meerdere darmklachten? En vermoed je dat stress de veroorzaker is? Neem dan stappen om je stress te bestrijden.

  • Diarree
  • Darmkrampen
  • Maagpijn
  • Maagzuur
  • Misselijkheid
  • Obstipatie
  • Onregelmatige ontlasting
  • Opgeblazen gevoel
  • Winderigheid
  • Zeurende, vage buikpijn

Last van een opgeblazen buik? Probeer deze tips eens uit!

Kopje

Als voedsel aanwezig is in de dikke darm, wordt er actie ondernomen als je gestrest bent. Daar kun je direct last van hebben. We herkennen het allemaal: vlak voor een presentatie of sollicitatiegesprek heb je het gevoel dat je naar de wc moet. Je dikke darm is dan continue aan het aanspannen en ontspannen om de voedselbrij zo snel mogelijk het lichaam te laten verlaten. Daar komt nog eens bij dat het proces om water en zouten aan de voedselbrij te onttrekken, wordt overgeslagen. Je ontlasting wordt daardoor niet droog, maar blijft nat en dat verklaart de diarree.

darmklachten door stress

Heb je snel last van maagpijn als je erg gespannen bent? Dat kan kloppen. Het is één van de meest bekende signalen van stress. Als je stress hebt, maakt je lichaam meer maagzuur aan. Ook kan de knijpbeweging van de maag vertragen of onregelmatiger worden. Maagpijn is meestal niet iets om je zorgen over te maken. Wel kun je je er misselijk door gaan voelen, doordat stresshormonen je braakcentrum prikkelen.

Rest and digest

Stress is ook een nachtmerrie voor je darmflora. “Als je veel stress hebt gaan bloed en voedingsstoffen naar je spieren en hersenen om goed te kunnen denken en reageren”, zegt Nienke Gottenbos, darmfloratherapeut, voedingsdeskundige en schrijver van onder andere het boek ‘De Poepdokter’. “Je spijsverteringsstelsel heeft rust nodig om goed te kunnen werken. In die ruststand gaan er pas voedingsstoffen naar je spijsverteringsstelsel. En dat zorgt er voor dat er maagzuur en enzymen kunnen worden aangemaakt. Op het moment dat je gestrest bent, heeft dit een negatief effect op je darmflora en heel veel andere gebieden van je gezondheid. En andersom is het natuurlijk ook zo. Als je darmflora niet op orde is, voel je je ook eerder gestrest. Het werkt dus echt twee kanten op.”

Tips tegen buikpijn door stress

Maak dagelijks even tijd voor ontspanningsoefeningen. Het ontspant je geest en lichaam en helpt de symptomen van darmklachten door stress verminderen. Ook meditatie, ademhalingsoefeningen en yoga zijn prima manieren om te ontstressen.

Doe aan lichaamsbeweging, want het bestrijdt stress. Als je sport maak je endorfines, ofwel ‘feelgood hormonen’, aan die stresshormonen bestrijden en je gelukkiger maken. 

Wat is de oorzaak van je stress? Zoek het uit door bijvoorbeeld een zogenaamd stressdagboek bij te houden. Schrijf daarin op wanneer je darmklachten ervaart en wat je aan het doen was. Anderzijds is schrijven ook een mooie manier om spanningen kwijt te raken en los te komen van de stress die je voelt. 

Ga ook dagelijks een uur voor je gaat slapen offline. Schakel eenvoudigweg alles wat digitaal is uit. Van je smartphone en tv tot je laptop en tablet. Dat zorgt voor minder prikkels van buitenaf en bevordert ook je nachtrust.

  • Leg een warme kruik op je buik. Warmte helpt de spieren ontspannen, waardoor de pijn vermindert.
  • Doe ontspanningsoefeningen. Dat maakt je hoofd leeg en doet de aanmaak van cortisol – en daarmee je buikpijn – verminderen.
  • Probeer uit te zoeken waar de stress vandaan komt, bijvoorbeeld door een stressdagboek bij te houden. Langdurige stress kan leiden tot een burn-out, dus het is belangrijk de oorzaak aan te pakken.
  • Probeer iedere dag te bewegen. Beweging leidt af en zorgt bovendien dat je lichaam minder stresshormonen aanmaakt en juist meer gelukshormonen, de zogeheten endorfines.
  • Een (natuurlijk) zelfzorgmiddel kan de buikklachten verlichten.

Om de balans weer te herstellen, kan het helpen om goed voor je darmflora te zorgen. Dit kun je doen door goed en gevarieerd te eten, maar ook door een gezondere levensstijl aan te nemen. Regelmatig bewegen, voldoende drinken en rustig eten kunnen allemaal bijdragen aan gezonde darmen.

darmklachten door stress

Zorg elke dag voor een moment van ontspanning, al is het maar een half uur. Door je telefoon uit te zetten en een wandeling te maken of een hobby te beoefenen kun je stress al verminderen.

Stress herkennen: dit zijn de onbekende signalen van stress

Wanneer naar de dokter?

Let op! Houden je darmklachten aan? Maak dan een afspraak met je huisarts. Zeker ook als je gewicht verliest, er bloed in je ontlasting zit en/of je koorts hebt. Zo kunnen stress, overgewicht, parasieten en zelfs stoornissen darmklachten uitlokken. Darmklachten kunnen dus zowel een psychische als een fysieke oorzaak hebben. Het is dan ook nuttig op zoek te gaan naar de oorzaak van de darmklachten en deze aan te pakken. 

Health is wealth!


Misschien vind je deze artikelen ook leuk!

0 reacties

Een reactie versturen

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *

Gratis e-book met havermout recepten

You dit it!

Gratis e-book met havermout recepten

Sharing is caring! In dit gratis e-book vind je maar liefst 20 heerlijke recepten met havermout. Van lekkere havermoutkoekjes, pindakaas brownies, easy peasy havermout crumble tot hartige havermout kaaskoekjes en havermout crackers. Enjoy the good food!

You did it!

Pin It on Pinterest

Share This