Check je poep: dit zegt je ontlasting over jouw gezondheid

ontlasting gezondheid

Mirjam Blanken

17 januari 2024


Achterom kijken is belangrijk

Orthomoleculair therapeut. De perfecte drol. Praten over poep. Check je poep. Achterom kijken. Veel mensen zijn bezig met gezond eten, maar praten liever niet over hoe ons voedsel eruit komt’

Hoewel acht op de tien mensen weten dat er een verband is tussen ontlasting en gezondheid, is het geen gespreksstof voor een intiem etentje, groot verjaardagsfeest of elk ander gesprek. Maar deze antwoorden wil en moet je toch écht weten. Want: heb je bij goede poep wel wc-papier nodig?

Poepen en plassen is een prachtig mechanisme van het lichaam waar we veel aan kunnen aflezen: wat heb je gegeten? Zijn je darmen gezond? En hoe gezond ben je überhaupt? gezondNU geeft antwoord op vragen die je nooit hebt durven stellen aan een vriendin, je moeder of de dokter.

Darmklachten zoals winderigheid, verstopping of diarree zijn geen dagelijkse gespreksonderwerpen. Dat is vreemd, want veel mensen hebben hier wel eens last van. De stoelgang is een normaal proces dat zich afspeelt in ieders lichaam. Net zoals de bloedcirculatie en de ademhaling.

De frequentie van je ontlasting zegt iets over je stoelgang. Moet je vaker dan drie keer per dag naar het toilet voor ontlasting? Dan heb je misschien last van diarree. Gaat je minder dan drie keer per week, dan spreken we van verstopping. Ook de vorm en kleur van je ontlasting geeft informatie over de gezondheid van je spijsvertering.

Wat een normale stoelgang is, is voor iedereen anders. Terwijl de ene persoon elke dag één of meerdere keren naar het toilet gaat, heeft een ander maar drie keer per week ontlasting. Zolang de ontlasting een soepele drol is en zonder klachten verloopt, is er niets aan de hand.

De perfecte drol

Kijk jij weleens achterom naar wat je hebt geproduceerd? Eén op de drie vrouwen kijkt naar de ontlasting en bij mannen is dat één op de vier. Maar mocht je achterom kijken (of niet), hoe ziet goede poep er dan uit? Nina Weiss, gespecialiseerd in darmreiniging: “Goede poep is rond aan het begin, puntig aan het eind. Het heeft een dunne laag slijm, is zwaarder dan water en je hebt geen wc-papier nodig om je anus schoon te maken.” Opvallend: 65 procent van de vrouwen denkt dat een goede stoelgang ‘elke dag poepen’ is. Dat hoeft helemaal niet!

,,Een gezond exemplaar heeft de vorm van een rijpe banaan, waarbij je niet veel hoeft af te vegen’’, zegt Blohberger. ,,Het liefst komt hij er in één stuk makkelijk uit.’’ Daar is Rook het helemaal mee eens. ,,Andere vormen kunnen duiden op problemen. Droge, harde keutels ontstaan bijvoorbeeld als de ontlasting te lang in je darmen heeft gezeten.

SIGAAR

Gezonde poep is een goed teken dat alles in jouw darmen goed werkt. Normaal gesproken heeft deze ontlasting een samenhangende consistentie, aan één stuk met een zacht-tot-stevige textuur. Iedereen is anders, maar een of twee keer poepen per dag wordt als gezond gezien, met een minimum van drie keer per week.

Poep bestaat voor 50% uit (dode) darmbacteriën. De overige 50% bevat vocht, vezels, dode lichaamscellen, gal, eiwitten, vetten (o.a. cholesterol) en een klein beetje slijm. Ik spreek bewust over ‘gezonde’ poep en niet over ‘normale’ poep. Wat ‘normaal’ is, is voor iedereen anders. Er zit veel variatie in. Bovendien heb ik het liever over een gezonde spijsvertering en poeppatroon, want poep alleen zegt onvoldoende over je gezondheid.


  • Kleur
    : van een sigaar, pindakaas of melkchocolade
  • Geur: poep mag je best ruiken, maar stinken is afwijkend
  • Vorm: dikke worst tot zachte goed gevormde keutels
  • Frequentie: 1 – 3 keer per dag
  • Windjes laten: 10 – 15 per dag is normaal, echter hoe gezonder je bent hoe minder dit is

Dit zegt de kleur over jouw gezondheid

Je ontlasting kan verschillende vormen aannemen, van waterdunne diarree tot harde kleine keutels. De Bristol Stool Chart geeft een handig overzicht waarin je in één oogopslag kan zien of je spijsvertering gezond functioneert. Type 3, 4 en 5 vallen onder een gezonde spijsvertering. Type 4 is de optimale vorm.

Bristol chool chart

POEPWIJZER

Licht bruin (ontkleurd) of zelfs wit Dit duidt vaak op een tekort aan gal. Gal geeft namelijk de typische bruine kleur aan je ontlasting. Een gebrek aan gal kan komen door een productietekort of een afsluiting / obstructie in de galwegen, bijvoorbeeld ten gevolge van een galsteen.

Grijs. Veelal is ook hier sprake van een tekort aan gal, maar het kan ook veroorzaakt worden door gisting van voeding (bij een verstoorde darmflora, candida). Of doordat er onvoldoende spijsverteringsenzymen (lipase) afgegeven worden door de alvleesklier.

Groen. Dit kan heel normaal zijn wanneer je bijvoorbeeld spinazie hebt gegeten of superfoods, zoals chorella en spirulina. Ook kan het betekenen dat je teveel gal hebt dat te lang in je darmen blijft. Ook bacteriën zoals clostridium kunnen je ontlasting groen doen kleuren.

Geel. Dit kan verschillende oorzaken hebben, zoals ontstekingen van de galblaas en / of lever, een parasiet (Giardia Lamblia) of zelfs bij overmatig alcoholgebruik.

rood. Is een normaal verschijnsel wanneer je bietjes hebt gegeten. Wanneer het helderrode (bloed)sporen zijn komen ze uit het laatste deel van je dikke darm. Dit kan dit duiden op aambeienpoliepen, een scheurtje bij de anus (fissuur) of zelfs kanker.

zwart. Dit is een bijverschijnsel van obstipatie en bij de inname van ijzertabletten of overmatig alcoholgebruik. Ook kan het duiden op een bloeding hoger in je maagdarmstelsel, bijvoorbeeld bij een ontsteking of zweer in je maag.

Dit zegt de structuur over jouw gezondheid

De meest ‘ideale’ ontlasting is zacht en stevig van structuur. Het kan voorkomen dat er stukjes in zitten; dit hoeft niet erg te zijn en heeft vaak te maken met hetgeen je de dag ervoor hebt gegeten. Kleine, harde keuteltjes hebben te lang in je darm gezeten. Hierdoor is het vocht onttrokken en is het uitgedroogd. Dit kan voorkomen als je te weinig vezels eet, te weinig drinkt of te weinig beweegt. Heb je regelmatig last van harde en uitgedroogde poep? Neem dan contact op met je huisarts. Ook is het wijs om een hulplijn in te schakelen als je ontlasting gedurende een lange periode te slijmerig of te waterig is. Dit kan wijzen op een geïrriteerde darm of een darmziekte als coeliakie.

Obstipatie

Dit is een veel vóórkomend probleem. Er is sprake van obstipatie wanneer je slechts één of enkele malen per week ontlasting produceert.
Onderliggende oorzaken hebben dikwijls te maken met een ongezonde leefstijl:

  • geraffineerde bewerkte voeding
  • onvoldoende lichaamsbeweging
  • te weinig water drinken, etc

Dit resulteert in een verstoorde darmflora en darmwerking. Obstipatie is heel ongezond, doordat gifstoffen in de darm alsnog opgenomen worden in je lichaam.

Het is goed om met regelmaat het afval van je voeding kwijt te raken’’, zegt Neeter. ,,Als het te lang in je lichaam zit, wordt je ontlasting harder en droger. En wanneer je te vaak gaat, kan je lichaam voedingsstoffen niet genoeg opnemen. Als je spijsvertering goed functioneert, voel jij je ook goed. Wanneer dit niet het geval is, kun je je zwaar, flauw en chagrijnig voelen.’’

Volgens Rook is een dagelijkse gang naar het toilet niet per se noodzakelijk. ,,De een gaat twee keer per dag, een ander drie keer in de week. Dat is allemaal normaal. Je moet vooral weten wat jouw normale frequentie is. Door dat te weten, zullen veranderingen sneller opvallen.’’

Als u minder dan drie keer per week naar de wc gaat en de ontlasting hard is en moeizaam komt, dan spreekt u van obstipatie of verstoppingObstipatie kan onder andere worden veroorzaakt door een verkeerd eet- en leefpatroon of bepaalde medicijnen. Naast problemen met de ontlasting kunt u bij obstipatie ook andere klachten krijgen. Buikpijn of een vervelend opgeblazen en vol gevoel zorgen ervoor dat u zich niet lekker voelt.

Diarree

Dit komt vaak voor tijdens een buikgriep, maar het kan ook chronisch worden. Bepaalde voedselintoleranties kunnen dan de oorzaak zijn. Ook bij obstipatie kan diarree voorkomen doordat er ontlasting langs (waarlangs) drupt, we spreken dan van overloop diarree.

Als u dunne of waterige ontlasting heeft en u moet meerdere keren per dag naar het toilet, dan heeft u diarree. U kunt diarree krijgen door bijvoorbeeld een ziekte, infectie, sommige medicijnen (antibiotica), een voedselvergiftiging of een prikkelbare darm. Als u diarree heeft, voelt u zich meestal niet zo lekker. U kunt koorts, buikpijn of darmkrampen hebben, maar het kan ook voorkomen dat u verder geen klachten heeft. Door diarree verliest u veel vocht en mineralen. Voldoende drinken is dus belangrijk, om het vocht weer aan te vullen. Vooral voor kinderen en ouderen is dit belangrijk, omdat zij snel kunnen uitdrogen.

Plakkerig of het ‘drijft’

Wanneer je jouw poep moeilijk kan wegspoelen of wanneer het blijft drijven, betekent dit dat het te veel vet bevat. Dit kan komen doordat je te veel vet eet (ook te veel noten valt hieronder) of dat je spijsvertering niet optimaal functioneert. Dit laatste kan een gevolg zijn van te weinig maagzuur waardoor er onvoldoende spijsverteringsenzymen vrijkomen of door een tekort aan productie van enzymen door de alvleesklier op zich.

Onverteerde voedselresten

Als je poep onverteerde voedselresten bevat, wil dat niet altijd zeggen dat je spijsvertering tekort schiet. Vaak is onvoldoende kauwen de oorzaak. Goed kauwen (minimaal 20 keer) is van belang voor een goede spijsvertering. Wanneer dit niet het probleem is dan kan het een gebrek aan maagzuur zijn en /of een verstoorde balans in je darmflora.

Dit zegt de geur over jouw gezondheid

Sterke geur

Ontlasting mag wel ruiken, maar stinken is niet normaal. Flink geurende poep duidt meestal op een verstoorde spijsvertering in combinatie met een darmflora die uit balans is. Hierbij ontstaan rottings- en gistingsprocessen. Eiwitten en koolhydraten worden dan slechter verteerd, welke respectievelijk een zwavellucht (‘rotte eieren’) en een zure lucht veroorzaken.

,,Natuurlijk is er altijd een beetje geur, maar wanneer je een ontzettend zure lucht ruikt, heeft dat vaak een oorzaak’’, zegt Neeter. ,,Die geur kan komen door vet eten, koolhydraatrijk voedsel of doordat de ontlasting te lang in het lichaam heeft gezeten. Als je het huisafval lang binnen laat staan, gaat dat uiteindelijk ook meuren.’’ Je lichaam worstelt dan als het ware om het voedsel te verteren.

Salade is natuurlijk goed voor je, maar die rauwe groenten zijn wel lastig verteerbaar. Door je eten lekker door te koken, bijvoorbeeld in een stoofpot, maak je het je lichaam makkelijker.

Winderigheid

Normaliter laten we gemiddeld 10 – 15 windjes per dag. Hoe gezonder je eet, hoe minder dit zal zijn. Veel winden laten betekent dat je darmflora uit balans is. Dit kan heel veel verschillende oorzaken hebben.

Tips and tricks

Toiletgedrag

Gezond toiletgedrag kan problemen met de stoelgang verminderen en zelfs voorkomen. Door een goede houding aan te nemen op het toilet, kan de darm zich gemakkelijker legen. Door een goed gebruik van de bekkenbodemspieren heb je minder kans op klachten zoals verstopping en aambeien.

  • Direct naar het toilet gaan als je aandrang hebt. Deze aandrang krijgt je namelijk niet voor niets. Het is een teken dat de endeldarm vol is, en dat ontlasting klaar is om het lichaam te verlaten. In de dikke darm wordt vocht aan de ontlasting onttrokken. Door toiletbezoek uit te stellen, blijft ontlasting langer dan noodzakelijk in de dikke darm. Hierdoor kun je last krijgen van harde, droge ontlasting en verstopping.
  • Heb je last van een moeilijke stoelgang of verstopping? Ga dan kort na de maaltijd naar het toilet. Direct na het eten is de darm extra beweeglijk. Neem de tijd voor het toiletbezoek en ga even rustig op het toilet zitten in de goede houding. Probeer te ontspannen; neem eventueel iets te lezen mee.
  • Vermijd hard persen; zachtjes meepersen als je aandrang hebt mag wel. Hard persen kan onder andere aambeien veroorzaken. Als je je ontspant en zachtjes mee perst als je aandrang voelt, komt de ontlasting vanzelf.
  • Probeer toiletbezoek nooit uit te stellen, dus ook niet op vakantie of een andere plek dan thuis. Veel mensen hebben last van verstopping als ze op vakantie gaan. Dit heeft vaak te maken met het (onbewust) uitstellen van toiletbezoek.
  • Vezelrijke voeding kan spijsverteringsklachten en problemen met de stoelgang voorkómen. Bestaande klachten kunnen verminderen en zelfs verdwijnen door het gebruiken van vezelrijke voeding. Door de sponswerking van vezels helpt vezelrijke voeding zowel bij diarree als bij verstopping. De vezels zwellen op en zorgen daardoor voor een vaste, maar toch soepele ontlasting.
  • Een goede houding aannemen op het toilet. Met behulp van een voetenbankje creëer je gemakkelijk een goede zithouding. Ga iets voorover gebogen zitten met een krukje onder de voeten, zodat de knieën iets omhoog komen. De darm kan zich op die manier het beste legen. Dit geldt natuurlijk ook voor kinderen.
  • Stel je toiletbezoek nooit uit, ook al ben je onderweg, op vakantie of elders. Natuurlijk poepen we het liefst thuis op ons eigen toilet, maar uitstellen heeft negatieve invloed op je gezondheid. Het leidt tot obstipatie en extra gifstoffen in je lichaam.
  • Vind je andere toiletten vies? Zorg dan dat je altijd een speciaal gevormd papier bij je hebt in de vorm van een ‘toiletbril’. Deze kun je bij de drogisterij kopen. Leg deze op de bril en gooi het na afloop weg.
  • Pers niet te hard, want dit kan aambeien veroorzaken. Een beetje mee persen is geen probleem. Neem altijd de tijd voor je toiletbezoek, zeker wanneer je last hebt van obstipatie. Ga rustig zitten, neem wat te lezen mee en probeer zo goed mogelijk te ontspannen.

Toilethouding

Je darm ledigt zich het beste wanneer je je knieën iets optrekt of een krukje onder je voeten zet. Op deze manier neemt je darm een meer rechte vorm aan, zodat je ontlasting er gemakkelijker uitkomt.

Link naar gezonde voeding voor je darmen

Nice to know

  • De tijd tussen je vork met pasta en een drol is ongeveer een dag
  • Wist je dat? Het ongeveer 24 uur duurt voordat een boterham met kaas het lichaam als poep verlaat?
  • Je poept gemiddeld 900 gram per dag
  • Wist je dat? Iedereen zo’n 15 winden per dag laat?
  • Wist je dat? Een dikke darm langer is dan één meter?
  • Wist je dat? Het eten van spinazie je ontlasting een groene kleur kan geven?
  • 80 procent van de vrouwen is zich bewust van de relatie tussen ontlasting en haar gezondheid

Better safe then sorry

Normale poep heeft geen rozengeur (of vanille, als je daar meer van houdt), maar stinkt ook niet. Poep gaat stinken door sommige bacteriën in de darm. Niet alle darmbacteriën zorgen voor stank. Dat hangt af van het soort voedsel dat je eet. Door gistende en rottende bacteriën komen er stofjes zoals zwavel en stikstof vrij. Dat zorgt voor de vervelende geur. De geur kan ook vertellen dat bepaalde voedingsstoffen slecht worden opgenomen, je een maag-darminfectie, virusinfectie of buikgriep hebt. Gaat stinkende ontlasting samen met diarree, bloed, een opgeblazen gevoel of winderigheid, ga dan even naar de huisarts.

Veranderingen in je ontlastingspatroon kunnen een belangrijk signaal zijn van een (ernstige) onderliggende aandoening. Ga in ieder geval naar je huisarts bij de volgende symptomen:

  • Bloed en/of veel slijm bij de ontlasting
  • Zwart of wit/lichtbruin (ontkleurd) ontlasting
  • Frequent helder bloed bij de ontlasting
  • Onverklaarbaar gewichtsverlies
  • Diarree in combinatie met koorts of aanhoudende diarree
  • Blijvende aandrang na je ontlasting

Dit hoeft niet te beteken dat er iets ernstigs aan de hand is, vaak is het iets onschuldigs. Toch kan er sprake zijn van een ernstiger aandoening, zeker wanneer je ouder bent dan 50 jaar.

Health is wealth!


Misschien vind je deze artikelen ook leuk!

0 reacties

Een reactie versturen

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *

Gratis e-book met havermout recepten

You dit it!

Gratis e-book met havermout recepten

Sharing is caring! In dit gratis e-book vind je maar liefst 20 heerlijke recepten met havermout. Van lekkere havermoutkoekjes, pindakaas brownies, easy peasy havermout crumble tot hartige havermout kaaskoekjes en havermout crackers. Enjoy the good food!

You did it!

Pin It on Pinterest

Share This